Dorpen

Achtergrond van de Flieterpen.

Met deze verzamelnaam worden gewoonlijk de vier dorpen Ginnum, Jannum Reitsum en Lichtaard (Gejareli) in de volksmond genoemd. Op oude kaarten staat de naam Vlieterpen en staat Jislum erbij vermeld in plaats van Jannum (gem. Dantumadeel). Bij de laatste herindeling van gemeenten, in 1983 is Jannum bij de Vlieterpen (gem. Ferwerderadiel)gekomen. De Vlieterpen is geen Friese naam zodat deze is veranderd in Flieterpen.

De Flieterpen is afgeleid van het woord “flia” wat vluchten betekent. Alle vier dorpen zijn gebouwd op terpen die vroeger, toen er nog geen dijken waren, werden gebruikt als vluchtheuvels. Veel terpen zijn in het begin van de 20 eeuw afgegraven. De modder werd gebruikt om het land vruchtbaarder te maken het werd niet alleen hier gebruikt maar ook geëxporteerd naar de veengebieden in het zuiden van Friesland en Drenthe. Door de komst van goedkope kunstmest is deze vorm van afgravingen gestopt. Waar de school in Reitsum nu staat was vroeger ook terp hier heeft een boerderij gestaan de “spyker”. Deze boerderij was een graanschuur voor het klooster Claercamp in Rinsumageest.

Alle dorpen zijn tot 1832 klein gebleven, op de kaart staan enkele boerderijen en een kerk, pastorie en enkele huisjes meestal in het bezit van de kerk. In de loop der jaren zijn de dorpen uitgebreid en zijn het aantal inwoners gestegen (uitbreiding landbouw, smederijen, voerleveranciers, bakkerijen, schippers, dienstverleners, schilders e.d.). Na de eerste wereldoorlog en de crisis daarna in de dertiger jaren zij veel inwoners van onze dorpen geëmigreerd naar o.a. Canada.

Ginnum en Lichtaard hadden in het verleden een school. In 1834 is in “halfweg” (de restanten zijn in 2014 opgeruimd) tussen Ginnum en Jislum een nieuwe school gebouwd. In Lichtaard is een nieuwe (openbare) school gebouwd in 1874. In 1875 is er in Reitsum een Christelijke nationale school gebouwd voor de inwoners van Ginnum, Jannum, Reitsum en Lichtaard. Na de doleantie (latijn voor klagend) werd dit een school met een Geref. Kerkelijk karakter. In 1904 werd er in Reitsum een school voor Chr. Volksonderwijs gebouwd in de pastorietuin. In 1956 zijn beide scholen verenigd in wat nu KBS de Flieterpen is.

Reitsum is in de loop der eeuwen het kerkelijk centrum van de vier dorpen. Ginnum en Lichtaard hadden tot de tweede wereldoorlog zelf een kerkvoogdij. In 1970 zijn beide kerken in bezit gekomen van de Stichting Âlde Frieske tsjerken. In de vier dorpen van de Flieterpen zijn veel verenigingen actief van kerkelijke aard. Door de secularisatie en het aanbod van andere vormen om hun vrije tijd te benutten, zijn veel verenigingen weer verdwenen. Verenigingen die zijn verdwenen: ruitersportvereniging, schaakvereniging, christelijke boeren en tuindersbond, de waarheidsvrienden, politieke verengingen CHU en ARP en Wez Fluch (korfbalclub). Welke verenigingen er nu zijn ziet u hier.